مردان نمکی

نویسنده : یزدان صفایی

اجساد مومیایی شده ای که در معدن نمک چهره آباد زنجان کشف شده اند به شوند درونشد نمک در گوشت و استخوان؛به مردان نمکی نامور شده اند

خوشبختانه وجود نمک در معدن شوند سالم ماندن این مردان در زیر آوار شده است بطوری که هنوز معده؛ روده؛ناخن ها؛موی سر و ریش های برخی از این اسکلت ها سالم مانده و بستر خوبی برای آزمایش در این زمینه فراهم است.

 

این مومیایی ها در دو ریزش تونل که برای برداشت نمک در زمان هخامنشیان و ساسانیان ایجاد شده بود زیر آوارها پنهان گشتند.
با توجه به آزمایش های انجام گرفته در دانشگاه های یورک و آکسفورد؛ این مردان در جهان بسیار شناخته شده هستند.

1f3cfd9409چگونگی کشف:

نخستین مرد نمکی؛ در معدن نمک چهره آباد و در سالهای نخست دهه هفتاد خورشیدی ؛ در زمان برداشت بولدوزر ها از معدن؛کشف شد .این مومیایی اکنون درون درون موزه ملی نگهداری میشود و شامل اسکلت سر؛ یک پا و بخشی از پوشاک و ابزار کار است. همچنین مو؛ریش و بخشی از بافت نرم بدن او هم اکنون درون محفظه ای شیشه ای و ایزوله نگهداری میشود.

 

 

 

 

 

 

 

f991f76bb2

دومین مومیایی در فعالیت بولدوزر ها در سال ۸۳ یافت شد و در ادامه سومین مومیایی نیز همراه تیغ بولدوزر ها از زیر خاک بیرون آمد.
کاوش ها آغاز شد و مرد نمکی شماره ۴ در حالی که هنگام فرار زیر سنگ بزرگ نمک افتاده بود؛کشف شد.گروه باستان شناسی به سرپرستی ابوالفضل عالی با ایجاد برش هایی پیرامون اسکلت؛آن را به طور کامل و به همراه سنگی نمکی به وزن ۲ تن از جای خود جدا کرده و به زنجان آوردند.این کار شوند سالم ماندن مومیایی شده و به این ترتیب مرد شماره ۴ ؛مهمترین اسکلت بدست آمده در ایران شناخته گریدید.

36bd329d76

مرد شماره ۵ نیز با تیغ بولدوزر ها بالا آمد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1502d4646e

ششمین مومیایی نیز طی باراندگی سر از سنگهای معدن در آوردکه به دستور پژوهشکده باستان شناسی و رییس وقت سازمان میراث فرهنگی زنجان دوباره در زیر نمک ها پنهان گشت.

 

 

 

 

 

 

 

یامد آزمایش ها روی مردان نمکی:

آزمایش روی مردان نمکی به سرعت آغاز شد و طی یک دوره پژوهش علمی روشن شد که:
۱)مرد نمکی شماره ۱ و ۲ به دوره ساسانی و مرد نمکی شماره ۳ و ۴ و ۵ مربوط به زمان هخامنشیان میباشد.
۲)مرد شماره ۴ نوجوانی ۱۶ ساله است که در دوره هخامنشیان در این معدن کار میکرده است.

مردان نمکی شماره ۲ و ۳ و ۴ و ۵ در اردیبهشت ۸۷ از موزه رختشویخانه به موزه باستان شناسی استان زنجان (خانه ذوالفقاری) فرستاده شدند.

در اریبهشت ۸۷ سازمان میراث فرهنگی بهره برداری از این معدن را ممنوع اعلام کرد.
در آبان ماه همان سال ؛وزیر صتایع و معادن در نامه ای به شماره ۶۱۹۴۹/۶۰ به ریییش سازمان فرهنگی نوشت:
«احتراما بازگشت به نامه شماره ۱۸۷-۱/۸۷۲ مورخ ۲۳/۲/۸۷ به استحضار می‌رساند پروانه بهره‌برداری معدن نمک چهرآباد لغو گردیده و در حال حاضر هیچگونه عملیات معدنی در محدوده آن صورت نمی گیرد.»

در ادامه این نامه نیز آمده است: «لذا در راستای اجرا مفاد مواد ۲۱ و ۲۳ و ۲۶ قانون معادن و مواد ۲۷ و ۴۳ آیین نامه اجرایی مربوطه خواهشمند است دستور فرمایید نقاط و محدوده مورد نظر سازمان را بررسی و شکل محدوده مختصات جغرافیایی و مساحت آن را بر روی نقشه ۵۰۰۰۰:۱ ترسیم و ارسال نمایند. ضمنا در خصوص نحوه پرداخت حق و حقوق بهره‌بردار سابق، نظرات و پیشنهادات آن سازمان محترم را اعلام نمایند.»

“فرهنگ فرخی”، رئیس سازمان میراث فرهنگی زنجان در این باره به CHN گفت: «پرونده معدن نمک چهره آباد زنجان یکی از پرونده‌های قطور حقوقی سازمان میراث فرهنگی است. اما با ارسال این نامه وزیر صنایع و معادن، پیگیری این پرونده رو به پایان است.»
بایسته به یادآوری است که این معدن در ۱۴ سال گذشته پیاپی مورد بهره برداری بوده است.

در سال ۸۷ اعلام شد که وضعیتمردان نمکی نگران کننده است و ابهاماتی درباره چگونگی محفظه های نهگهداری از آنها وجود دارد و با وجود آمیخته شدن نمک با گوشت و استخوان آنها ؛ باکتری ها گریبانگیر این اجساد شده اند.

61740bac71نگرانی ها درباره ۴ جسد باشنده در موزه زنجان:

مرد شماره ۲ روی میزی استکه پارچه سفیدی زیر آن انداخته شده استو روی اسکلت را با محفظه ای پلاسکی پوشانده اند که به شوند وجود درز در این محفظه؛ هوا و حشرات درون فضای خالی آن میشوند و باکتری ها پیرامون آن را فراگرفته اند.

مرد شماره ۳ و ۵ نیز این گونه اند؛مرد شماره ۳ درون محفظه ای شیشه ای است که با کلید قفل میشود و هوا از سوراخ قفل درون آن وارد میشود.

اما مهمترین مومیایی که همان مرد شماره ۴ است نیز در محفظه ای پلاسکی که توسط پژوهشکده مرمت و حفاظت ؛به صورت موقت ساخته شده است؛ قرار دارد اما این محفظه در نگهداری حتی به صورت موقت نیز ناتوان است بطوریکه شیشه های پلاسکی مرد شماره ۴ از اطراف تاب برداشته و درز پیدا کرده است.
از سوی منیژه هادیان که خویشکاری تهیه محفظه های نگهدارنده را بر دوش دارد اعلام شده است که:
محفظه مرد شماره ۴ موقتی است و پس از ساخت محفظه همیشگی(دایمی) این مومیایی منتقل خواهد شد.همچنین دماسنج های الکترونیکی روی این محفظه گذارده شده تا کوچکترین دگرگونی ها را نشان دهد.

 

2uqby28

 

ابولفضل عالی در این باره میگوید:
از زمان کشف تاکنون به لحاظ ظاهری دگرگونی چندانی پیش نیامده است اما ویرانی اصلی را که توسط باکتری هایی انجام میشود نمیتوان به چشم دید.

فرسایش های شیمیایی از جمله مهمترین خطرها برای این مومیایی ها به شمار می آیند.

بیشتر نگرانی ها بابت بازخورد این شیوه نگهداری در دراز مدت است چرا که مردان نمکی از جمله مومیایی های خشک به شمار می آیند.با این شیوه نگهداری وضعیت این اجساد در ۵۰ سال آینده بسیار نگران کننده خواهد بود.

در اسفند ۸۷ از سوی خبرگزاری میراث آریا؛اعلام شد که در اردیبهشت سال ۱۳۸۸ قرار است یک گروه خارجی از دو کشور آلمان انگلستان برای کار بر روی دی ان ای؛سی تی اسکن؛جراحی و بررسی واپسین خوراک این مردان به ایران رهسپار شوند.

واپیسن خبر در مورد مردان نمکی که تا اندازه ای خوشنود کننده بود:

سازمان میراث فرهنگی زنجان از یک شرکت خصوصی خواسته است تا ویترین‌های مجهزی به سیستم‌های دفع رطوبت برای مردان نمکی بسازد. پیش از این ویترین‌هایی توسط پژوهشکده حفاظت و مرمت ساخته شده بود که کارایی لازم برای حفاظت از این مومیایی‌ها را نداشت.

«ابوالفضل عالی»، سرپرست هیات کاوش مردان نمکی دراین‌باره به CHN گفت: «به تازگی با یک شرکت خصوصی قراردادی جهت ساخت ۴ ویترین مجهز به سیستم‌های دفع رطوبت بسته شده است. هم‌اکنون این ویترین‌ها در حال ساخته شدن هستند.»

وی در ادامه گفت: «ویترین‌های جدید که در ساخت آن‌ها از شیشه و فلز استفاه می‌شود، بسیار محکم بوده و حتی دستگاه‌هایی در زیر ویترین گذاشته می‌شود که کار ایجاد فضای خلاء در داخل محفظه و همچنین دفع هر نوع رطوبتی را بر عهده دارند.»

با سپاس از خبرگزاری میراث فرهنگی برای پیگیری و پوشش دادن این موضوع

/ 3 نظر / 19 بازدید
roya

fogholade bood ey kash amsale u ke delsooze mamlekateshoonan ziad bood mersi

با سلام. متاسفانه مثل اینکه این آقای عال کوچکترین اطلاعی از ساخت ویترین ندارند وگرنه ار ایجاد فضای خلا و سیستم های دفع رطوبت صحبت نمی کردند. مرد مومن مگر می توان در ویترین خلا ایجاد کرد یا ایشان چیزی از این موضوع نمی دانند یا شرکت سازنده ویترین از ناآگاهی ایشان استفاده کرده و یک چیزی گفته که کار را مهم جلوه دهد. در ضمن حواستان باشد مسئله رطوبت و محاسبه میزان رطوبت برای ویترین مومیایی ها کار چندان ساده ای نیست و آن سیستم های دفع رطوبت قطعا در اینجا کارایی ندارند مکر اینکه یک متخصص واقعا میران آن را محاسبه کرده باشد که بد نیست محاسبات را نیر بر روی سایت بگذارید

عالی بود